فصل چهارم: مصادیق قانونی مجازات فحشا در فضای مجازی
4-1- جرایم علیه اخلاق و عفت عمومی78
4-2- هرزه نگاری در فضای غیرمجازی79
4-2-1- عنصر قانونی79
4-2-2- عنصر مادی80
4-2-2-1- رفتار مجرمانه80
4-2-2-1-1- تولید آثار هرزه نگارانه81
4-2-2-1-2- مداخله در آثار هرزه نگارانه82
4-2-2-2- مرتکب87
4-2-2-3- بزه دیده89
4-2-2-4- دریافت کننده90
4-2-2-5- موضوع جرم91
4-2-2-6- وسیله ارتکاب92
4-2-2-7- نتیجه مجرمانه93
4-2-3- عنصر روانی94
4-2-3-1- هرزه نگاری های عمدی95
4-2-3-2- هرزه نگاری های غیرعمدی102
4-3- مجازات105
4-4- هرزه نگاری در فضای مجازی107
4-4-1- عنصر مادی107
4-4-1-1- رفتار مجرمانه107
4-4-1-1-1- تولید107
4-4-1-1-2- انتشار108
4-4-1-1-3- توزیع108
4-4-1-1-4- مورد معامله قرار دادن109
4-4-1-1-5- ذخیره109
4-4-1-1-6- نگهداری110
4-4-2- موضوع جرم110
4-4-2-1- وسیله ارتکاب جرم111
4-4-2-2- نتیجه مجرمانه113
4-4-3- عنصر روانی113
4-5- مجازات پورنوگرافی رایانه ای114
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات
نتیجه گیری118
منابع و مآخذ124
چکیده:
بی گمان مهمترین دستاورد اینترنت و فضای مجازی تسهیل و تیسیر در امور زندگی و موضوعات اجتماعی از قبیل فرهنگ،اقتصاد،آموزش و پرورش، سیاست و حکومت و… است. فضای مجازی همانگونه که فواید کثیری دارد بالتبع مضراتی نیز در آن مشاهده می شود که در برخی موارد کیان خانواده را به مخاطره می اندازد. لذا در کنار استفاده مشروع و ضروری از اینترنت برخی سوءاستفاده کنندگان و بزهکاران هم هستند که به نیات مختلف موجبات اشاعه فساد و منکر را فراهم آورده و تهدیدی برای خانواده و جامعه محسوب می گردند. محاسن استفاده از اینترنت بر کسی پوشیده نیست و در استفاده مشروع از آن کسی حکم به حرمت آن نداد. اما معایب و خطراتی نیز در آن وجود دارد که به استفاده نامشروع تعبیر شده و دسترسی کاربران بدان موجب اشاعه فساد، اعانه اثم، هتک حرمت و … می گردد و بر اساس آیات قرآن کریم مانند آیه 19 سوره نور و روایات کثیره از معصوم (ع) دوری از فحشا و جلوگیری از آن واجب و عامل به آن مستحق مجازات دنیوی و اخروی است. لذا فضای مجازی (اینترنت) در صورتی که بستری باشد برای اشاعه فساد و حرام بر حاکمیت اسلامی فرض است که به هر نحو جلوی آن را بگیرد. فقها اعمال مفسده آور را موجب تعزیر و در پاره ای موارد حکم به افساد فی الارض داده اند. در حقوق ایران نیز قانون مجازات اسلامی مواد 639 و 640 بدان اشاره داشته و ماده 3 قانون نحوه مجازات اشخاص فعال در امور سمعی و بصری نیز مجازات حبس، جزای نقدی و در صورت تکرار عامل را به افساد فی الارض محکوم می نماید. و ماده 14 قانون جرایم رایانه ای از آن به هرزه نگاری تعبیر می نماید.
واژگان کلیدی: فضای مجازی، مصادیق فحشا،راهکارهای پیشگیرانه، جرائم اینترنتی ورفتار مجرمانه .
مقدمه:
اخلاق جایگاه ویژه ای در زندگی فردی و اجتماعی انسانها دارد و دلیل بعثت انبیاء و پیشوایان دینی نیز مبتنی بر این نهاد فطری و ذاتی است “انی بعثت لاتمم مکارم الاخلاق”اعمال عبادی واجب در دین نیز تاکیدی بر حفظ ارزشهای اخلاقی و دوری از فحشا و بی بندو باری است” ان صلاه تنهی عن الفحشاء و المنکر” اما از آنجاییکه انسان موجودی ممکن الخطاست و بروز گناه و اشتباه امری محتمل برایش است لذا در برابر گناه عقابی نیز متوجه او خواهد بود و عقاب ممکن است دنیوی و یا اخروی باشد و بسته به میزان وقوع جرم و گناه مجازات مشخصی را متحمل می گردد. یکی از این مجازاتها انجام اعمال مفسده اخلاقی و فحشاء است. فحشا ممکن است در فضای حقیقی واقع شود و یا اینکه در فضای مجازی تحقق یابد. امروزه، ماهواره ها و تلفن های همراه و اینترنت فضای جدید و وسیعی را پیش روی انسان ها قرار داده اند که در آن همه عرصه های مراودات زندگی بشر مانند تجارت و معاملات اقتصادی تبادل اطلاعات علمی و آموزش در فضای مجازی، تفریح و سرگرمی و … براحتی و در کمترین زمان در دسترس قرار می گیرد. حتی خرید منزل و کلاس درس نیز پشت دستگاههای رایانه مشاهده می شود. اما این فرزند میمون بشر یعنی اینترنت نگرانی هایی را نیز متوجه خانواده ها ساخته است چرا که بستری آماده و دامی گسترده شده برای سوءاستفاده های غیراخلاقی نیز در آن نهفته است. دیگر مانند گذشته والدین قادر به کنترل فرزندان خود نبوده و گوشی های تلفن که از ملزومات وسایل روزمره فرزندان است به راحتی به فضای مجازی دسترسی داشته و امکان شکار شدن جوانان توسط سایت های غیراخلاقی امری محتمل و نگران کننده است چرا که در کنار مواهب دنیای مجازی سایت های غیراخلاقی با اغراض شیطانی کانون خانواده ها را نشانه رفته و دغدغه ای نوین در جامعه و خانواده بشمار می آید. در این سایت ها انواع اعمال غیراخلاقی اعم از فیلم و عکس و … وجود داشته که گرایش به سمت آنها اخلاق و ارزش های اخلاقی را معدوم می سازد و پدران و مادران و همسران دلهره وقوع هر حادثه ای را برای عزیزان خود در دل داشته و رفع این نگرانی از وظایف دستگاههای نظارتی و انتظامی حاکمیت است. پدیده هرزه نگاری یا پورنوگرافی (Pornography) از جمله جرایم غیراخلاقی و عفت عمومی است که به معنی تصاویر و محتویاتی است که عمدتاً به قصد تحریک جنسی ارائه می شود. این موارد در قالب نمایش، ارائه، تولید و تجارت محتویات مستهجن است و بیشترین قربانیان آن کودکان و نوجوانان هستند.
امروزه نهادهای بین المللی پیشگیری از جرایم سایبری (cyber Crime) تلاش نموده تا با مصداق فحشای اینترنتی مقابله نماید و در ایران نیز قانون جرایم رایانه ای مصوب 1388 به کمک این مشکل شتافته است. یکی از طرق مقابله با هرزه نگاری و فحشا در محیط مجازی فیلترینگ (philtering) یا بستن آن است.این تحقیق برآنست که به مبانی فقهی و حقوقی جرم فحشا در فضای مجازی پرداخته و راهکار مناسب جهت پیشگیری از آن را نیز ارائه دهد.
فصل اول:
کلیات تحقیق
1-1- بیان مسئله:
انسان خلیفه الله است و رسیدن به قرب الهی بالاترین مرتبه بندگی و بزرگترین پاداش اخروی است و رسیدن به چنین جایگاهی ممکن و میسور نیست مگر با تزکیه اخلاقی و دوری از فحشاء و منکر و عمل به معروف. لذا این مهم در دستورات دینی اعم از کتاب و سنت به کرات وارد شده است . خانواده کوچکترین نهاد اجتماع و معطن ظهور و بروز حسنات اخلاقی است. خانواده مهمترین رکن اجتماع و حفظ سلامت آن از مهمترین هدف حکومت هاست و توصیه های دینی فراوانی در پاسداشت حریم خانواده و سلامت روحی و روانی آن وارد شده است و دوری از فحشا اصل لازمه حفظ نهاد مقدس خانواده است. قرآن کریم در سوره مبارکه نور آیه 19 ضمن اشاره به این موضوع اشاعه کنندگان فحشا را به عذابی دردناک در دنیا و آخرت نوید داده و در روایت پیامبر افشاء کننده منکر مانند مرتکب آن دانسته شده است بنابراین بر هر فردی لازم است که از فحشا دوری و عامل به آن را نهی نماید.عصر حاضر، عصر تکنولوژی و ارتباطات است و روابط انسانی در فضای مجازی بیش از فضای حقیقی بوده و غالب کارها توسط رایانه ها و شبکه های مجازی صورت می گیرد. لذا ثمرات اینترنت و محاسن فراوان آن بر کسی پوشیده نیست و جوامع می کوشند با گسترش آن سرعت پیشرفت و مدرنیته را افزایش دهند. اما جدای از ثمرات فضای مجازی مضراتی نیز وجود دارد که لازم است مورد توجه قرار گیرد.
از اینترنت دو گونه استفاده را می توان متصور شد؛ استفاده مشروع و عقلایی و استفاده نامشروع و غیرعقلایی، که اولی از محاسن و دومی از معایب آن به شمار می آید. چنانچه در فضای مجازی موجب اشاعه فساد و سوءاستفاده اخلاقی قرار گیرد در نگاه فقه و حقوق حرام و جرم بوده خصوصاً اینکه موجب مفسده و سوءاستفاده گردد مانند عرضه و نشان دادن فیلم ها و تصاویر مستهجن و تحریک آمیز.
. در مبانی فقهی اعمال مفسده آور موجب تعزیر و در پاره ای موارد برای آن مجازات افساد فی الارض را در نظر گرفته اند (شهید اول، بی تا، ج 2، ص 143) و نیز (مکارم شیرازی، 1383، ص 61) در حقوق ایران اعلام مفسده آور به هرزه نگاری تعبیر شده و ماده 3 قانون نحوه ی مجازات اشخاص که در امور سمعی و بصری فعالیت غیرمجاز می کنند را به حبس، جزای نقدی و در صورت تکرار افساد فی الارض محکوم می نماید و همچنین قانون مجازات اسلامی نیز مجازات های مشابهی را در نظر گرفته و نهایتاً اینکه قانون جرایم رایانه ای در ماده 14 نیز بدان اشاره داشته است. پرسش اصلی مبتنی بر این است که مصادیق فحشا و عناصر مادی و معنوی این جرم در فضای مجازی چیست و فرضیه اصلی مبتنی بر این است که هرگونه عمل غیر اخلاقی مفسده آور که از مصادیق فحشا باشد خارج از عناصر مادی و معنوی آن جرم بوده و مجازات شدیدی را در بر دارد.
1-2- پرسش های تحقیق:
1- مبانی فقهی مجازات فساد و فحشا و هرزه نگاری در فضای مجازی چیست؟
2-سیاست کیفری قانونگذار در مقابله با جرم فحشا در فضای مجازی چیست؟
3- راهکارهای قانونی مقابله و پیشگیری از ارتکاب فحشا در فضای مجازی چیست؟
1-3- فرضیات تحقیق:
1- مبانی فقهی حرمت اشاعه فساد و فحشا آیات قرآن کریم و روایات معصوم (ع) بوده و شامل فیلم ها و تصاویر مستهجن شده که در ردیف اعانه اثم، هتک حرمت و ایذای مؤمن قرار می گیرد.
2- مجازات مجرم اخلاقی در فضای مجازی بسته به میزان آن شامل حبس، جزای نقدی و در صورت تکرار قتل است و میان جرم و میزان مجازات رابطه برقرار است.
3- مهمترین راهکار پیشگیری از فحشا در فضای مجازی بسط کار های فرهنگی در عرض فیلترینگ و مسدود سازی سایت های مستهجن است.
1-4- اهداف و ضروریات تحقیق:
1- شرح و تعریف فضای مجازی و چگونگی جرم انگاری اعمال کاربران در آن.
2- تبیین موضوع فحشا در فقه امامیه و حقوق ایران و قانون جرایم رایانه ای مصوب 1388.
3- بررسی راهکارها وچگونگی پیشگیری از ارتکاب فعل فحشا در فضای مجازی .
1-5-پیشینه تحقیق:
علاوه بر کتب فقهی که در آن مسادیق فحشا و اعانه بر اثم و…پرداخته و مجازات آن را برشمرده اند می توان به آثار زیر اشاره کرد:
1- آقای عباس عنصری(1385) در کتاب جریحه دار کردن عفت عمومی در حقوق ایران به موضوع فحشا و مجازات آن در فضای حقیقی و مجازی در فصل دوم اشاراتی داشته اند.
2- آقای مهدی عمیدی(1387)در پایان نامه کارشناسی ارشد خود تحت عنوان:مطالعه تطبیقی جرایم رایانه ای از دیدگاه فقه و حقوق کیفری ایران در بخش سوم از فصل دوم به فحشا در فضای مجازی پرداخته اند.
3- آقای علی صفاری (1380) در مقاله ای تحت عنوان: مبانی نظری پیشگیری از وقوع جرم به موضوع راهکارهای پیشگیری از جرم پرداخته اند.
4- آقای حمید روشن(1391) در کتاب فیلترینگ در حقوق ایران به موضوع فیلترینگ به عنوان راهکاری مناسب در پیشگیری از فحشا در فضای مجازی پرداخته اند.
1-6- روش تحقیق:
روش تحقیق این مجموعه اسنادی و کتابخانه ای است که با کمک اساتید محترم راهنما و مشاور تدوین یافته می یابد.
فصل دوم:
تعاریف اصطلاحات و مباحث عام
2-1- جرم
جرم پدیده ای اجتماعی و جهانی است تحت عناوینی چون سرپیچی، سرکشی، رفتار انحرافی و ناپسند با خلقت بشر آغاز شده است. آدم و حوا، به علت ارتکاب عمل نهی شده ای از بهشت رانده شدند و پسرشان قابیل برادر خود هابیل را به قتل رساند1(قرآن کریم، سوره مائده و بقره، آیات 36 و 35 ـ 28 و 27). برای تعریف جرم هفت رویکرد در نظر گرفته شده است:
الف) رویکرد قانونی و حقوقی: جرم یک عمل عمدی و ارادی بر علیه قانون است.
ب) رویکرد قانونی و اجتماعی: جرم تخطی از معیارهای قانونی است که باعث رفتارهای ضداجتماعی می گردد.
ج) رویکرد آماری: به فراوانی وقوع هر رفتار در جامعه خاص توجه دارد.
د) رویکرد برچسب زدن: جرم رفتاری است که دیگران به آن برچسب زده اند و مجرم کسی که برچسب خورده است.
هـ) رویکرد حقوق بشر: جرم انحراف یا انکار از حقوق بشر شناخته می شود.
و) رویکرد بی نظمی آرمانی: جرم از این دیدگاه تعارض بین ظالم و مظلوم است2.
هنوز تعریف جامع، کامل و روشنی از جرم نشده است که مورد تأیید همگان باشد. حقوقدانان معتقدند نقض قانون رسمی جامعه توسط هر فرد جرم است3. در قانون کشور ما هر فعل یا ترک فعلی که در قانون برای آن مجازات تعیین شده باشد جرم محسوب می شود4. جرم شناسان نیز ناسازگاری افراد را در اجتماع، عمل ضداجتماعی و جرم می نامند.
2-2- انواع جرایم
در قانون مجازات عمومی جرایم ارتکابی را از لحاظ نوع مجازات به جنایت، جنحه مهم، جنحه کوچک (تقصیر) و خلاف تقسیم بندی شده است5. «هگن» (Hagan) انواع جرایم را به چهار دسته تقسیم بندی نموده است:
1- جرایم جنایی مانند قتل، تجاوز به عنف.
2- جرایم تعارضی مانند زیان رساندن گروهی به گروه دیگر.
3- جرایم غیرجناحی مانند مزاحمت های اجتماعی.
4- رفتارهای غیراجتماعی مانند پوشیدن لباس نامناسب6.
جرایم را در برخی از متون به جرائم فردی و گروهی نیز طبقه بندی کرده اند. اهم اشکال جرائم شامل جرائم بدوی، جرائم سودجوئی، جرائم شبه قضائی، جرائم سازمان یافته و تشکیلاتی7.
در جرائم بدوی شاهد غضب و خشم و ضرب و جرح بین افراد هستیم در صورتی که در جرائم سودجوئی ممکن است بر علیه شخص یا اموال باشد. که نمونه بارز جرائم سودجوئی بر علیه اشخاص مانند کشتن شوهر به منظور ازدواج مجدد است و در حال دوم آن می توان به سوزاندن انبار کالای تاجر ورشکسته توسط خودش اشاره کرد.
قاچاق، تخلفات راهنمایی و رانندگی، خرابکاری، تخریب وسایل عمومی و … از نوع جرائم شبه قضائی محسوب می گردد.
جرایم سازمان یافته در یک محیط و موقعیت بزهکارانه طراحی شده مانند حمله مسلحانه به بانک در صورتی که جرائم غیرسازمان یافته در یک محیط غیر بزهکارانه مانند اختلاس، اخذ رشوه در یک اداره اتفاق می افتد که به نام جرائم «یقه سفیدها» معروف هستند8.
2-3- هرزه نگاری

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

پورنوگرافی (Pornography) یا هرزه نگاری یکی از جرایم مرتبط با محتواست9 که در تقسیم بندی حقوق موضوعه، در زمره جرایم علیه اخلاق و عفت عمومی قرار دارد. پورنوگرافی در مفهوم عام به معنای تصاویر و محتویاتی است که عمدتاً به قصد تحریک جنسی ارائه می شود. این موارد در قالب نمایش، ارائه، تولید و تجارت محتویات مستهجن است. با پیدایش اینترنت، ضمن خارج شدن جرم پورنوگرافی از حالت کلاسیک10، ابزار کارآمدی برای سوءاستفاده کنندگان جنسی پدید آمده است. این تکنولوژی مدرن ارتباطی موجب شده است حجم سوءاستفاده چند برابر شود و تعداد دریافت کنندگان تصویر و نیز حجم تصاویر مبادله شده به صورت غیرقابل تصوری افزایش یابد11.
در کشورهایی چون آمریکا که برقراری روابط جنسی به امری عادی در محیط واقعی تبدیل شده و تا حدودی، محدودیت ها در نحوه روابط جنسی کاهش یافته، واژه «سکس» بیشترین واژه ای است که در اینترنت جستجو می شود. طبق آماری که چندین سال قبل تهیه شده است 25 میلیون آمریکایی از مجموع افرادی که به اینترنت دسترسی دارند، در هر هفته میان یک تا ده ساعت برای مراجعه به سایت های غیرمجاز یا سایت های جنسی وقت صرف می کنند و شصت درصد از سایت های اینترنتی که مورد مراجعه قرار می گیرند، سایت های جنسی است12.
مارک لاسر یکی از رهایی یافتگان از چنگال اعتیاد به سکس و نیز موس ـ که مدیر اجرایی اتحادیه مسیحی بازپروری معتادان به سکس است ـ معتقد است در حال حاضر، اینترنت به دلیل داشتن سه ویژگی، مهمترین منبع اشاعه هرزه نگاری است. این سه مشخصه عبارتند از:
قابلیت دسترسی آسان کاربران به آن، استطاعت داشتن همگان در پرداخت بهای آن و ناشناس ماندن مصرف کنندگان آن13.
در میان هرزه نگاری های رایج، هرزه نگاری کودکان در فضای مجازی از سه جنبه تهدیدی جدی برای کودکان محسوب می شود: اولین تهدید آن است که امکان دارد کودکان به هرزه نگاری های وقیحانه در اینترنت دسترسی پیدا کنند، دومین تهدید آن است که هرزه نگارها، هرزه نگاری کودکان را راه آسانی برای فروش محصولات خود یافته اند؛ همین امر موجب شده است سوء استفاده جنسی از کودکان تا این حد رواج یابد؛ سومین و بزرگترین تهدید برای کودکان، آن است که بچه بازها و افراد خطرناکِ دیگر می توانند از راه اینترنت و با مکاتبه پست الکترونیک یا چت کردن قربانیان خود را جذب کنند و آنها را در دنیای واقعی به دام بیندازند14.
در سال های اخیر، حجم بسیاری از پورنوگرافی به پورنوگرافی کودک اختصاص یافته است. محققان و قوانین کشورها نیز بیشترین توجه خود را به این نوع پورنوگرافی اختصاص داده اند؛ زیرا کودکان در میان دیگر بزهدیدگان، موقعیت ویژه ای دارند؛ زیرا درصد بزهدیده شدن آنها بسیار زیاد و امکان کشف جرم و تعقیب مجرمان به مراتب کمتر و صدمات جسمانی و روانی وارد بر کودکان بسیار بیشتر از بزرگسالان است که معمولاً موجب تغییر الگوی رفتاری کودک در سنین بعدی می شود یکی از دلایل فراوانی پورنوگرافی کودکان آن است که مجرم به راحتی می تواند به صورت ناشناس به مکالمه و چت بپردازد و کودک نیز فارغ از هر گونه دغدغه یا اندیشه از آینده شوم در انتظار خود، به راحتی در دام می افتد15.
2-3-1- مفهوم پورنوگرافی(pornography)
در مورد پورنوگرافی نوشته های بسیاری وجود دارد، ولی در این نوشته ها پورنوگرافی تعریف نشده است و اگر هم تعریف شده باشد در مورد پورنوگرافی کودک است.
پورنوگرافی (pornography) از کلمات یونانی (porno) و (graphiy) گرفته شده است و در لغت به معنای هرزه نگاری و نوشتن موارد مستهجن است (پورنو: فاحشه؛ گرافی: نگاشتن). در فرهنگ جدید اکسفورد (Axford, 2000, p. 981) پورنوگرافی به این صورت تعریف شده است: مواد و موضوعاتی که شامل توصیف صریح یا نمایش ارگان های جنسی یا فعالیت آنها به منظور تحریک جنسی است؛ این امر، غیر از احساسات زیباشناختییا عواطف است. در فرهنگ لغات پنهان (گزارش روزنامه لوموند از نخستین فرهنگ پورنوگرافی در فرانسه) آمده است: پورنوگرافی در سده های هیجدهم و نوزدهم میلادی، به پژوهش ها و نوشته هایی درباره فاحشه گری گفته می شد؛ اما به طور کلی، به هر نوع نمایش اعمال جنسی به روش فنی و هنری گفته می شود؛ نشان دادنی که همواره متوجه یک جمع مخاطب خواهد بود و در بسیاری موارد هدف از آن برانگیختن شور جنسی است16(www. Mandegar.inf0). در فرهنگ حقوقی بلک (black’s Law Dictionary) نیز آمده است: نمایش محتوای فعالیت جنسی یا رفتار شهوانی (همچون نوشته ها، عکس ها و فیلم ها) به قصد تحریک انگیزه های شهوانی (Bryan, 2004, p. 1199).
در واقع می توان گفت پورنوگرافی هر گونه نوشته، فیلم، تصویر و مطلب مربوط به امور جنسی است که هیچ گونه ارزش ادبی، هنری، سیاسی و علمی ندارد؛ به عبارت دیگر، هرزه نگاری به معنای مطالبی است که از لحاظ جنسی آشکارند و عمدتاً به قصد تحریک جنسی ارائه می شوند17.
قوانین ملی و بین المللی و حتی نوشته های حقوقی، بیشترین حمایت خود را متوجه پورنوگرافی کودکان کرده اند. در پروتکل اختیاری کنوانسیون حقوق کودک، درباره فروش، فحشا و پورنوگرافی کودک، مصوب 5 می 2000 که مفتوح برای امضاءالحاق و پذیرش بوده و از 8 ژانویه 2002 هم قدرت اجرایی یافته است، پورنوگرافی کودک به این صورت تعریف شده است: هر گونه نمایش، به هر طریق و وسیله، از کودک تحریک و تشویق شده به فعالیت های جنسی صریح، واقعی یا شبیه سازی شده یا هرگونه نمایش قسمت های جنسی کودک برای اهداف عمدتاً جنسی؛ گروه تخصصی اینترپل در جرایم علیه کودکان تعریف ذیل را ارائه داده است: پورنوگرافی کودک نتیجه استثمار جنسی یا تشریح کننده استثمار جنسی تعریف کرد؛ از جمله در موارد و مطالب نوشتاری یا شنیداری که بر ارگان ها یا رفتار جنسی کودک تمرکز دارند18.
پورنوگرافی کودک را می توان به دو نوع تقسیم کرد:
1. پورنوگرافی دیداری که تجسم و ترسیم دیداری کودک تحریک و تشویق شده به فعالیت صریح جنسی، واقعی یا شبیه سازی شده، یا نمایش وقیحانه ارگان های جنسی به قصد ارضای جنسی کاربر، شامل تولید، توزیع و یا استفاده از چنین موضوعات و موادی است.
2. پورنوگرافی شنیداری که استفاده از هر واسط حاوی صدای کودک، واقعی یا شبیه سازی شده به قصد ارضای جنسی کاربر، شامل تولید، توزیع و یا استفاده از چنین مواد و موضوعاتی است19.
پیش نویس نهائی کنوانسیون جرایم سایبر (cyber crime) شورای اروپا مقرر می دارد: پورنوگرافی کودک شامل موضوعات و مواد پورنوگرافی می شود که تصویر و تجسمی دیداری را از کودک تحریک و تشویق شده به رفتار صریح جنسی ارائه می کند20.
همان طور که ملاحظه می شود، تمام تعاریف بر ماهیت جنسی نمایش تأکید دارند؛ به عبارتی تصاویر دیداری از کودکان واقعی تشویق شده به اعمال جنسی یا نمایش ارگان های جنسی آنها برای هدف های بدواً جنسی است.
نکته ای که در تعریف پورنوگرافی باید یادآور شد این است که مفهوم و مصادیق پورنوگرافی با توجه به سنت ها و عرف ها و فرهنگ ها ممکن است متفاوت باشد. برخی فرهنگ ها یا سنت ها ممکن است موردی را پورنوگرافی بدانند که در فرهنگ های دیگر کاملاً طبیعی باشد.
در هر حال، می توان گفت پورنوگرافی کودک شامل یک یا چند کودک تشویق و تحریک شده به رفتار جنسی به تنهایی یا با یک یا چند بزرگسال است؛ این اعمال ممکن است طیفی از عکس ها یا تصاویر جنسی یک یا تعدادی کودک باشد21.
آنچه در مورد پورنوگرافی غیرمجاز رایانه ای ـ اعم از پورنوگرافی بزرگسالان و پورنوگرافی کودکان ـ مورد بحث قرار می گیرد، عبارت است از: تولید، فروش و پخش ابزار سمعی و بصری، وسایل حاوی عکس های هرزه، نمایش دادن ابزار و وسایل و یا تشویق و فریب کودکان و جوانان به شرکت در این نمایش.
2-3-2- پیشینه پورنوگرافی (هرزه نگاری)
پورنوگرافی از سالیان دور ـ حتی سالیان نخست زندگی انسان ـ وجود داشته است و می توان شواهدی از آن را در طول تاریخ یافت، اما این جرم از اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم شیوع فراوان یافت. آنچه به صورت پورنوگرافی از برخی مآخذ قدیمی به دست آمده است، نشان می دهد این جرم در اوایل بیشتر ناظر به زنان بوده است. با فناوری صنعت چاپ و امکان نشر این گونه موضوعات مجرمانه، نقطه عطفی در پورنوگرافی پدید آمد22.
سیر تحول مجرمانه پورنوگرافی، بیانگر تغییر الگوی آن از تصویر کاغذی و عکس های مجلات و نشریات خاص این گونه امور به تصاویر مستهجن متحرک، فیلم های ویدئویی مستهجن، اصوات مستهجن و مانند آن است. نشریات، کتاب ها، متون و تصاویر (فیلم و اسلاید) مستهجن به تدریج گسترش یافته و بیشتر نقاط جهان را فراگرفته است. در ایران با وارد شدن ویدئو در دهه شصت و گسترش استفاده از آن در دهه هفتاد، فیلم های مستهجن در انواع مختلف، وارد کشور شد و تکثیر و استفاده از آن به صورت رایج ولی مخفیانه درآمد. به تدریج امکان ذخیره تصویر مستهجن میسر شد و این امر مستلزم ذخیره سازی تصاویر ثابت و متحرک در رایانه بود. سپس در کنار دیسکت، از لوح فشرده نیز برای ذخیره سازی تصاویر استفاده شد. با ذخیره فیلم روی لوح فشرده، این واسط ـ که سهولت ذخیره سازی و انتقال بسیار بالایی دارد جای فیلم های ویدئویی را گرفت ـ همچنین گسترش اینترنت موجب انتقال تصاویر و فیلم ها به صورت آن لاین شد. امروزه صنعت مونتاژ تصویر ـ که قبلاً باید غیردیجیتال انجام می شد ـ با استفاده از نرم افزارهای مربوط روی اینترنت تولید، تکثیر و عرضه می شود. ایجاد سایت های حاوی این گونه تصاویر و فیلم ها و افزایش چشمگیر آنها بر حجم معضلات افزوده است.

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

در مورد شروع پورنوگرافی کودکان که نقطه تمرکز مرتکبان پورنوگرافی است، باید گفت با توجه به فضای مختصات فضای مجازی، دهه نود شروع این پدیده مجرمانه است؛ اما سال دقیقی را نمی توان برای آن مشخص کرد23.
2-4- اینترنت
اینترنت عبارت است از مجموعه شبکه ها و پل های ارتباطی سرتاسر جهان که برای برقراری ارتباط با یکدیگر از مجموعه پروتکل های TCP/IP استفاده می کنند24.
در قلب اینترنت یک back bone25 از خطوط ارتباطی بسیار سریع بین گروه های اصلی یا رایانه ای میزبان وجود دارد که از هزاران سیستم رایانه ای تجاری، دولتی و آموزشی تشکیل شده است که داده ها و پیام ها را هدایت می کند. یک یا چند گروه اینترنتی می توانند بدون به خطر انداختن شبکه اینترنت یا توقف ارتباطات آن به طور offline26 کار کنند، چرا که هیچ رایانه یا شبکه منفردی آن را کنترل نمی کند.
سرمنشأ اینترنت شبکه غیرمتمرکزی به نام ARPANET بود که در سال 1969 برای سهولت بخشیدن ارتباطات در صورت سهام هسته ای توسط وزارت دفاع (ایالات متحده) ایجاد شد.
اینترنت آثار مهمی روی زندگی و کسب و کار داشته و خواهد داشت. اینترنت فراهم کننده یک وسیله برای انتقال کل صنایع، به وجود آمدن و به چالش کشیدن رهبران آن می باشد و در نهایت کسب و کارها و تجارت را به صورت جدید درمی آورد و مؤسسات می توانند از این ابزار هزاره سوم برای توسعه بازار، افزایش درآمد و بالا بودن سرعت تجارت و کسب و کار خود استفاده کنند27.
در مجموع می توان اینترنت را به عنوان یک ابزار ارزشمند برای کمک نمودن به نیازها و خواسته های مشتریان تلقی نمود. اینترنت یک وسیله عمومی و شبکه جهانی ارتباطی است که هر شخصی می تواند به طور مستقیم از طریق یک شبکه محلی (LAN) و با کمک یک فراهم کننده خدمات اینترنتی (ISP)، یا حتی به طور مستقیم از طریق ISP ارتباط برقرار نماید و چون اینترنت برای همگان باز است حداقل کنترل در آن حاکم است.
به طور خلاصه امروزه مسئله این نیست که شرکت ها و مؤسسات به انقلاب اینترنتی بپیوندند، بلکه ترجیحاً چه زمان و چگونه این عمل انجام گیرد مطرح است28.
2-4-1- اینترنت بی سیم
نگارشی از اینترنت است که برای استفاده در تلفن های بی سیم و وسایل دستی با نمایشگرهای کوچک حافظه محدود و سرعت انتقال کمتر نسبت به رایانه های شخصی طراحی شده است. بیشتر سایت های اینترنت اطلاعات را به صورت متن ساده با تصاویر گرافیکی محدود ارائه می کنند29.
2-4-2- اینترانت
یک شبکه خصوصی مبتنی بر پروتکل های اینترنتی چون TCP/IP است، اما برای مدیریت اطلاعات یک شبکه با سازمان طراحی می شود. کاربردهای آن شامل خدماتی چون توزیع سند، توزیع نرم افزار، دستیابی به بانک های اطلاعاتی و آموزشی می شود. دلیل انتخاب این نام، شباهت آن به سایت وب جهانی و مبتنی بودن آن بر همان تکنولوژی است، با این تفاوت که صرفاً درون سازمانی است و به اینترنت متصل نیست. برخی از اینترانت ها دستیابی به اینترنت را نیز فراهم می کند، اما این گونه اتصالات از طریق Fire Walls هدایت می شوند که شبکه داخلی را در مقابل وب خارجی محافظت می کند و بنابراین اینترانت شبکه های داخلی سازمانهاست که دسترسی به این شبکه ها معمولاً به اعضاء و کارکنان آن سازمان ها محدود می شود. مزیت اصلی اینتزانت این است که کاربر را قادر می سازد به اینترنت (با توضیح بالا) دسترسی داشته باشد و بدین ترتیب نیازی به پرداخت اجاره شبکه نیست30.
2-4-3- اکسترانت
اکسترانت عبارت است از ایجاد شکل گسترده تری از اینترانت یک شرکت مجتمع با استفاده از تکنولوژی وب جهانی به منظور آسان شدن برقراری ارتباط بین تأمین کنندگان و مشتریان. اکسترانت به مشتریان و تأمین کنندگان امکان می دهد تا با دستیابی محدود به اینترانت یک شرکت، به شرکت رابط کاری خود سرعت بخشیده و کار این را افزایش دهند.

بنابراین اکسترانت در حقیقت توسعه اینترانت با استفاده از پروتکل های شبکه های TCP/IP است و با توجه به اینکه از طریق اینترنت انجام می گیرد و امنیت در آن بسیار کم است، لازم است با ایجاد یک تونل امنیتی و دادن مجوزهای الگوریتمی این فضای ایمن تأمین گردد که به شبکه خصوصی مجازی معروف است31.
به درستی نمی توان تاریخ دقیقی برای شروع تجارت الکترونیکی ذکر کرد. بسیاری از افراد شروع تجارت الکترونیکی را هم زمان با به وجود آمدن شبکه جهانی اینترنت می دانند و از زمان توسعه سخت افزار الکترونیکی ارتقاء دهنده ارتباطات می دانند. از این رو تاریخ آن را بعضی به پایان دهه 60 میلادی و بعضی اوایل دهه 70 میلادی نسبت می دهند و برخی نیز به دهه قبل از دهه 70 میلادی اشاره دارند، ولی توسعه تجارت الکترونیکی را از 1970 میلادی می دانند و اعلام داشته اند که ترکیب تجارت و الکترونیک را در واقع می توان به زمانی پیوند داد که از طریق تلگراف در قرن نوزدهم میلادی و از طریق تلفن در اوایل قرن بیستم میلادی مبادله اطلاعات تجاری انجام می گرفت، اما در مفهومی پیشرفته تر، موج توسعه اطلاعات تجاری از سال 1970 توسعه آغاز شد. در آن زمان شرکت های بزرگی شبکه های رایانه ای را تشکیل دادند تا اطلاعات تجاری را میان خود و تولید کنندگان دیگر مبادله کنند32. با ایجاد شبکه های رایانه ای اطلاعات تجاری با سرعتی بسیار بالا (سرعت انتقال جریانات الکترونیکی که معادل سرعت نور است) منتقل می شود که این روش مبادله الکترونیکی داده ها (Electronic Data Interchange) EDI نامیده می شود33. در واقع EDI روشی برای تبادل اطلاعات تجارتی متداول با قالبی شخصی از یک رایانه به رایانه دیگر است. بعضی شروع واقعی تجارت الکترونیکی را قبل از دهه 60 میلادی و شروع واقعی آن را دهه 30 می دانند.
2-5- جرم سایبری
اصطلاح جرم سایبری که در بند 8 گزارش توجیهی کنوانسیون جرائم سایبری نیز به آن اشاره شده است، با فضای سایبر ارتباط مستقیم دارد. فضای سایبر با پیدایش شبکه های رایانه ای ایجاد شد و با پیدایش اینترنت گسترش یافت. بنابراین، اصطلاح جرم سایبری را نیز بعد از شناخت فضای سایبر، متخصصان امر نامگذاری تحت این عنوان به وجود آوردند. اولین اقدام رسمی که در آن به صراحت به اصطلاح جرم سایبر اشاره شده، اقدام شورای اروپا در نوامبر 1986 مبنی بر تشکیل کمیته ی کارشناسان برخورد با جرائم سایبر است34. شورای اروپا در اقدامی دیگر در سال 1997 به منظور تهیه ی کنوانسیون جرائم سایبر، کمیته جدیدی تشکیل داد به نام کمیته متخصصان جرم در فضای سایبر. جدیدترین سند بین المللی که در آن اصطلاح جرم سایبری مورد اشاره واقع شده کنوانسیون جرم سایبری (مصوب 23 سپتامبر 2001 بوداپست)است . تنظیم کنندگان و تصویب کنندگان کنوانسیون جرم سایبر، بدون ذکر توضیحی در مورد اصطلاح جرم سایبر، این اصطلاح را برگزیده و در کنوانسیون مذکور و گزارش توجیهی آن، از اصطلاح جرم رایانه ای و جرائم مرتبط با رایانه استفاده نمودند. برای مثال، در کنوانسیون، موضوع یک دسته از جرائم، جرم رایانه ای، و جرم مرتبط با رایانه نامیده شده است و به موجب مواد 7 و 8 کنوانسیون، جعل و کلاهبرداری زیر مجموعه ی جرائم مرتبط با رایانه محسوب می گردد. همچنین در بند 33 گزارش توجیهی این کنوانسیون آمده است: «هدف بخش اول این کنوانسیون، ارتقاء و پیشرفت وسایل پیشگیری و متوقف ساختن جرائم رایانه ای (جرائم مرتبط با رایانه) از طریق ایجاد حداقل استانداردهای مربوط به این جرائم است.» سکوت کنوانسیون جرائم سایبر در خصوص معنی و مفهوم اصطلاح «جرم سایبر» و به کارگیری اصطلاحاتی هم چون جرائم رایانه ای و جرائم مرتبط با رایانه در این کنوانسیون و گزارش توجیهی آن، موجب برداشت های متفاوت از اصطلاح جرائم سایبر شده است. به این ترتیب برخی، اصطلاح جرم سایبر را صرفاً شامل جرائمی می دانند که از طریق اینترنت و شبکه های رایانه ای ارتکاب یافته باشد (نسل دوم جرائم مرتبط با رایانه) اما دسته دیگر، تمام جرائم رایانه ای اعم از نسل اول و دوم را جزء جرائم سایبر می دانند35.
2-6-اهداف مجرمان سایبری
همان طور که مطرح گردیدبرای تحقق جرم، مهمترین عامل، انگیزه است که هدف اصلی پیشگیری اجتماعی نیز همانا خنثی نمودن آن است. تا به این طریق بتواند بستر اصلی زمینه ساز ارتکاب جرم را از بین برد، با این وصف، لازم است پیش از هر اقدامی، نسبت به انگیزه مجرمان سایبر شناخت داشت که آن را به طور عمومی می توان حداقل به سه گروه تقسیم نمود36.
2-6-1- تفریح و سرگرمی
امروزه بیشتر رسانه ها و مقامات دولتی و ادارات پلیس، به هر شخصی که مرتکب جرمی مرتبط با فناوری شود، اصطلاحاً «هَکر» اطلاق می نمایند. در واقع مرتکبان جرائم سایبری، اغلب جوانانی هستند که برای سرگرمی، برای ارضای حس کنجکاوی، و کشف موضوعات جدید، یا آشنایی به صورت آزمون و خطا مرتکب نفوذ غیرمجاز (هک) می شوند. عده ای از این افراد، برای اثبات توانمندی های خود و شخصیت بخشیدن و یافتن جایگاهی برتر در میان دوستان خود، تصمیم می گیرند به سیستم های رایانه ای نفوذ کنند، که دیگران تاکنون موفق به این کار نشده اند، یا حداقل خودشان تابحال نتوانسته بودند به آن نفوذ کنند. گروهی نیز به عنوان سرگرمی و بازی تلاش می کنند با شکستن تدابیر امنیتی شبکه موردنظر خود، توانمندی خود را به اثبات برسانند. با توجه به موارد مذکور، تقریباً بروز هر انگیزه ای در آنها ممکن است. لذا بر این اساس، جرم شناسان آنها را در غالب خرده فرهنگ های مجرمانه مورد بررسی قرار می دهند. اما نکته بسیار قابل توجه در مورد این مجرمان، آن است که هر چند افراد مذکور انگیزه های مختلف دارند، اما اغلب آنها برای پیشبرد اهداف خود از آموخته ها و تجربیات یکدیگر کمک می گیرند، که این امر، یعنی تبادل تجربیات مرتکبان اینگونه جرائم بسیار خطرناک است؛ علی الخصوص چنانچه این تبادل تجربیات بعد از تحقق جرم و دستگیری، و در زمان تحمل مجازات (حبس) صورت پذیرد. زیرا ممکن است پس از آن، برای رسیدن به اهداف خود به صورت سازمان یافته و منسجم عمل نمایند37.
2-6-2- کسب منفعت مالی
وجود چنین انگیزه ای در میان مجرمان سایبری از جایگاه و صبغه ای خاص برخوردار است. زیرا حتی اولین جرم واقع شده در حوزه سایبر، یعنی قضیه الدون رویس، نیز هدف، کسب و تأمین منافع مالی بود و علت آن ناشی از این بود که بنگاه های اقتصادی و بانک ها و همه مشاغلی که به گونه ای دارای حسابداری و حسابرسی بودند برای تسریع و بالا بردن دقت عملکرد خود از سیستم رایانه استفاده نمودند38. بدیهی است متصدیان مراکز مذکور چنانچه انگیزه های مالی آنها از طرق مشروع تأمین نگردد، و شخص احساس کند میزان حقوق دریافتی او زندگی او را تأمین نمی نماید. مجبور می گردد به طرق غیرمعمول و غیرمتعارف آن را تأمین نماید. لذا متصدیان مراکز مذکور زمینه ای بسیار خوب برای ارتکاب انواع سوءاستفاده های مجرمانه در اختیار خواهند داشت که بی توجهی مسئولان این حوزه های حساس، به متصدیان و کارمندان خود باعث می گردد هر روزه شاهد انواع سوءاستفاده های رایانه ای مالی باشیم. اما وجود فضای سایبر و اتصال سیستم های رایانه ای به یکدیگر، جرایم مالی در فضای سایبر را وارد حوزه ای جدید نموده؛ زیرا بسیاری از مرتکبان جرایم مالی یا کلاهبرداران، با دانستن این نکته که افرادی که وارد فضای مجازی می شوند، اغلب، آشنایی کافی و لازم را با حوزه مربوط ندارند؛ همچنین به دلیل گستردگی فضای مزبور ممکن است افراد بیشتری قربانی مجرمان سایبری شوند، و اینکه خطرپذیری در فضای سایبر نسبت به فضای فیزیکی کمتر است و تعقیب و پیگرد آنها نیز با توجه به امکانات فنی و مهارت افراد مسئول، راه به جایی نخواهد برد لذا دست به چنین اقداماتی می زنند39.
2-6-3- رفع نیازهای جنسی
یکی از مهمترین جرایم در میان مجرمان، همانا جرایم جنسی است که در فضای سایبر در قالب نشر آثار صوتی و تصویری به صورت زنده و غیرزنده عرضه می گردد. اما جرایم سایبری که با انگیزه جنسی به وقوع می پیوندد، به این صورت شکل می گیرد که عده ای از مجرمانِ این گونه جرایم، به این نحو عمل می نمایند که با قربانیان خود روابط آن لاین برقرار می نمایند و سپس با آنها در دنیای فیزیکی قرار ملاقات می گذارند و هدفشان در قرار ملاقات و دعوت نمودن افراد به نظر می رسد، فریب، تنها برای تجاوزات جنسی است. به این گونه افراد، متجاوزان به عنف سریالی نیز گفته می شود که در انجام اعمال جنسی عادی مشکل دارند و فقط از طریق تجاوز و زور نسبت به قربانی جنسی خود، ارضاء می شوند. اما عده ای دیگر از مجرمان که به آنها کودک دستی منفعل گویند، از اینترنت برای پیاده کردن هرزه نگاری با استفاده از عکس و فیلم از کودکانی که به رابطه جنسی با بزرگسالان یا حیوانات مشغول اند به ارضای خود می پردازند40.
فصل سوم
مبانی فقهی فحشا در فضای مجازی

از آنجاییکه فضای مجازی سابقه ای در فقه نداشته لذا جهت تبیین و تشریح این جرم می بایست به مبانی فقهی فحشا و آیات و روایات وارده در این خصوص بپردازیم.
3-1- جرایم اینترنتی قوادی و پورنوگرافی (هرزه نگاری)

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید