دانشگاه هرمزگان
دانشکده علوم و فنون دریایی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته بوم شناسی آبزیان
عنوان:
استفاده از کرم پرتار Perinereis nuntia در جیره غذایی مولدین میگوی سفید غربی Litopenaeus vannamei و بررسی رشد، بازماندگی و مقاومت به استرس‌های محیطی در پست‌لارو تولیدی
استاد راهنما:
دکتر میرمسعود سجادی
اساتید مشاور:
دکتر ایمان سوری نژاد
مهندس سعید مسندانی
دانشجو:
لیلا مرحمتی زاده
اسفند93
کليه حقوق مادي و معنوي مترتب بر نتايج مطالعات، ابتکارات و نوآوري‌هاي بر‌آمده از اين پایان‌نامه، متعلق به دانشگاه هرمزگان، دانشکده علوم و فنون دریایی مي‌باشد.
تعهد نامه اصالت اثر
سپاسگزاری
سپاس و درود بی‌پایان یگانه هستی‌بخش را که داناترین و مهربان‌ترین آفریدگاران است. پروردگاری که شرف انسانیت و گوهر اندیشیدن را سرمایه وجود آدمی نمود و او را اشرف آفریدگان خویش ساخت.
بی تردید مجال این توفیق را نمی‌یافتم اگر که فروغ یادش روشنگر راه و ذره‌ای از پرتو لطفش این بنده را همراه نبود. و این همه را چگونه سپاس گویم که ذره‌ذره وجودم وامدار خوان رحمت چنین خداوندگاری است.
و با سپاس و تشکر صمیمانه از:
استاد گرانقدر؛ جناب آقای دکتر میرمسعود سجادی که با قبول راهنمایی پایان نامه بنده را رهین منت خویش ساختند و از آغاز تا انجام کار از راهنمایی‌های ارزنده و دقت نظر ایشان بهره‌مند گردیدم.
اساتید ارجمند؛ جناب آقای دکتر ایمان سوری نژاد و جناب آقای مهندس سعید مسندانی که لطف خویش را نسبت به حقیر با قبول مشاورت پایان‌نامه به نهایت رساندند و با رایزنی و توجهات مدبرانه خود مرا در انجام این مقصود یاری فرمودند.
دوست و خواهر دلسوز و مهربانم؛ سرکار خانم دکتر مهرنوش دریا که در تمامی مراحل کار صبورانه و دلسوزانه سختی‌ها را به جان خریده، از هیچگونه تلاشی نسبت به حقیر کوتاهی نکرده و همواره در کنارم استوار و محکم ایستاده و خم به ابرو نیاوردند. باشد تا بتوانم ذره‌ای از لطف و مهربانی ایشان را جبران نمایم.
تقدیم
ماحصل آموخته هایم را تقدیم می‌کنم به آنان که مهر آسمانی‌شان آرام بخش آلام زمینی‌ام است.
به استوارترین تکیه‌گاهم، دستان پرمهر پدرم
به سبزترین نگاه زندگی‌ام، چشمان سبز مادرم
که هرچه آموختم در مکتب عشق شما آموختم و هرچه بکوشم قطر‌ه‌ای از دریای بی‌کران مهربانیتان را سپاس نتوانم بگویم.
امروز هستی‌ام به امید شماست و فردا کلید باغ بهشتم رضای شما.
ره آوردی گران سنگ‌تر از این ارزان نداشتم تا به خاک پایتان نثار کنم، باشد تا حاصل تلاشم نسیم‌گونه غبار خستگیتان را بزداید.
بوسه بر دستان پرمهرتان
چکیده
مطالعه حاضر با هدف استفاده از کرم پرتار Perinereis nuntia در جیره غذایی مولدین میگوی سفید غربی Litopenaeus vannamei و بررسی زمان تخم‌ریزی و هماوری مولدین، رشد، بازماندگی و مقاومت پست‌لارو 15 روزه در برابر استرس‌های محیطی شوری، دما و فرمالین در مرکز آموزش و بازسازی ذخایر آبزیان کلاهی در استان هرمزگان انجام شد. 18 مولد ماده و 18 مولد نر در سه تیمار غذایی با سه تکرار به‌صورت تیمار یک شامل اسکوئید+ ملالیس+ جگر گاو، تیمار دو شامل اسکوئید+ ملالیس+ جگر گاو+ 8% کرم پرتار و تیمار سه شامل اسکوئید+ ملالیس+ جگر گاو+ 12% کرم پرتار قرار گرفتند. غذادهی روزانه در چهار نوبت در ساعات 6، 12، 18 و 24 تا زمان رسیدگی جنسی مولدین و تخم‌ریزی انجام شد. تعداد روز لازم برای رسیدن به رسیدگی جنسی، تعداد و درصد مولدین تخم‌ریزی کرده، تعداد تخم تولیدی، تعداد لارو تولیدی و شاخص‌های رشد لاروها (طول کل و وزن تر) محاسبه شد. جهت بررسی مقاومت لاروها در برابر استرس‌های شوری (10،20، 40 و 50 قسمت در هزار)، دما (10،20، 40 و 50 درجه سانتی گراد) و فرمالین (100 قسمت در میلیون)، لاروها به مدت 30 دقیقه در معرض استرس قرار گرفتند و پس از انتقال به آب تازه، میزان بازماندگی تیمارهای مختلف محاسبه گردید. بر‌اساس نتایج، به‌طور میانگین در تیمار سه پس از گذشت 9 روز از غذادهی، 12 عدد از مولدین ماده به مرحله چهار رسیدگی جنسی رسیدند. در تیمار دو، 9 عدد از مولدین ماده به طور میانگین 13 روز پس از شروع غذادهی آماده جفت‌گیری شدند. همچنین در تیمار یک به‌طور میانگین با گذشت 18 روز از غذادهی، 4 عدد از مولدین ماده مراحل رسیدگی جنسی را پشت‌سر گذاشتند و این تیمارها از لحاظ زمان تخم‌ریزی اختلاف معنی‌دار آماری داشتند (05/0>P ). بیشترین و کمترین میانگین تعداد تخم به‌ترتیب متعلق به تیمار سه (123622 عدد تخم) و تیمار یک (78350 عدد تخم) بود و اختلاف معنی‌داری بین تیمارها مشاهده شد (05/0>P ). همچنین در مراحل لاروی ناپلیوس و پست‌لاروی، تیمار سه بیشترین تعداد و بعد از آن تیمار دو و همچنین تیمار یک کمترین تعداد لارو تولیدی را داشتند و همه تیمارها نسبت به یکدیگر دارای اختلاف معنی‌داری بودند (05/0>P ). در بررسی شاخص‌های رشد لاروها، بیشترین و کمترین میانگین طولی و وزنی به‌ترتیب متعلق به تیمار سه و تیمار یک بوده و تیمارهای دو و سه نسبت به تیمار یک دارای اختلاف معنی‌داری بودند (05/0>P ). در مقاومت به استرس‌های محیطی در آزمایشات استرس شوری، دما و فرمالین، بیشترین بازماندگی به تیمار سه و کمترین بازماندگی به تیمار یک اختصاص داشت. با‌‌توجه به نتایج بدست آمده از این پژوهش می‌توان گفت که رشد گنادها، رسیدگی جنسی، سرعت تخم‌ریزی، کیفیت تخم‌ها و لاروهای تولیدی و مقاومت لاروها در برابر استرس‌های محیطی در مولدین میگوی سفید غربی که با 12% کرم پرتار در جیره تغذیه شده بودند نسبت به مولدین تغذیه شده با 8% از این کرم و مولدین شاهد افزایش می‌یابد.
کلمات کلیدی: میگوی سفید غربی Litopenaeus vannamei، کرم پرتار Perinereis nuntia، جیره غذایی، رشد، استرس‌های محیطی
صفحهفهرست مطالب1فصل اول1مقدمه و کلیات11-1 مقدمه51-1-1 اهداف و فرضیات51-1-2 جنبه نوآوری تحقیق61-2 کلیات61-2-1 پراكندگي ميگوها و مناطق زيست61-2-2 طبقه بندی ميگوهای پنائیده71-2-3 چرخه زندگی میگو71-2-4 تخم‌ریزی81-2-4-1 انکوباسیون تخم81-2-5 مراحل لاروی81-2-5-1 مرحله ناپلیوس81-2-5-2 مرحله پروتوزوآ91-2-5-3 مایسیس91-2-5-4 مرحله پست‌لاروی (پس نوزادی)91-2-5-5 سایر مراحل زندگی101-2-6 دستگاه تولید مثل101-2-7 اهميت آبزي‌پروري141-2-8 تکثیر‌و‌پرورش میگوهای خانواده پنائیده171-2-8-1 تکثیر‌و ‌پرورش ميگوي وانامي (سفيد غربي)181-2-8-2 پرورش میگوی وانامیدر ایران191-2-9 نیازهای آبزی‌پروری موفق (با تاکید بر اهمیت غذا)211-2-10 غذای زنده در آبزی‌پروری211-2-11 مروری بر کرم‌های پرتار و اهمیت آن‌ها24فصل دوم24مروری بر مطالعات پیشین28فصل سوم28مواد و روش ها
283-1 محل اجرای آزمایش283-2 طرح آزمایش293-3 وسایل، تجهیزات و مواد مورد استفاده293-3-1 وسایل آزمایشگاهی و اندازه گیری303-3-2 مواد شیمیایی303-4 مواد غذایی313-5 سایرتجهیزات و مواد مورد استفاده313-6 آماده سازی مخازن323-7 تامین و ضدعفونی آب مورد نیاز پرورش323-8 آبگیری مخازن و تنظیم فاکتورهای فیزیکوشیمیایی آب323-9 انتقال مولدین به مخازن333-10 غذادهی مولدین و رسیدگی جنسی353-11 تخم‌ریزی و انتقال لاروها353-12 شمارش و توزیع لاروها به مخازن363-13 عملیات پرورش، غذادهی و بررسی سلامت لاروها383-14 تعویض آب و خارج نمودن مواد زائد در مخازن لاروی393-15 تعیین شاخص‌های رشد و بازماندگی در لاروها403-16 نحوه انجام تست‌های استرس شوری، دما و فرمالین423-17 تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها43فصل چهارم43نتایج434-1 شاخص‌های کیفی آب444-2 میانگین وزن اولیه مولدین444-3 مدت زمان لازم تا حصول به رسیدگی جنسی مولدین454-4 درصد مولدین ماده تخم‌ریزی کرده در مدت زمان 20 روز454-5 تعداد تخم تولیدی از مولدین464-6 بازماندگی لاروهای مرحله ناپلیوس464-7 بازماندگی لاروهای مرحله پست‌لارو464-8 طول کل و وزن ترپست‌لاروها در پایان دوره آزمایشی474-9 تست‌های استرس
474-9-1 تست استرس شوری 50 قسمت در هزار484-9-2 تست استرس شوری 40 قسمت در هزار484-9-3 تست استرس شوری 20 قسمت در هزار484-9-4 تست استرس شوری 10 قسمت در هزار494-9-5 تست استرس دمای 50 درجه سانتی‌گراد494-9-6 تست استرس دمای 40 درجه سانتی‌گراد504-9-7 تست استرس دمای 20 درجه سانتی‌گراد504-9-8 تست استرس دمای 10 درجه سانتی‌گراد514-9-9 تست استرس فرمالین 100 قسمت در میلیون52فصل پنجم52بحث و نتیجه‌گیری59نتیجه‌گیری کلی60آزمون فرضیات61فصل ششم61پیشنهادات
صفحهفهرست جدول ها29جدول 3-1 تیمارهای غذایی مورد استفاده در طول دوره تغذیه مولدین میگوی Litopenaeus vannamei برای حصول به رسیدگی جنسی43جدول 4-1 میانگین دامنه تغییرات شاخص‌های کیفی آب در طول دوره تغذیه مولدین میگوی Litopenaeus vannamei تا زمان حصول به رسیدگی جنسی43جدول 4-2 میانگین دامنه تغییرات پارامترهای کیفی آب در طول دوره پرورش لاروهای تولیدی از مولدین میگوی Litopenaeus vannamei44جدول 4-3 میانگین وزن اولیه مولدین میگوی Litopenaeus vannamei بر حسب گرم در هر تیمار آزمایشی45جدول 4-4 میانگین تعداد روزهای رسیدن به رسیدگی جنسی مولدین میگوی Litopenaeus vannamei در تیمارهای آزمایشی در یک دوره 20 روزه45جدول 4-5 درصد مولدین ماده Litopenaeus vannamei تخم‌ریزی کرده در هر تیمار آزمایشی در دوره 20 روزه45جدول 4-6 میانگین تعداد تخم تولیدی مولدین میگوی Litopenaeus vannamei در تیمارهای آزمایشی46جدول 4-7 میانگین تعداد لاروهای مرحله ناپلیوس تولیدی مولدین میگوی Litopenaeus vannamei در تیمارهای آزمایشی46جدول 4-8 میانگین تعداد پست‌لارو تولیدی از مولدین میگوی Litopenaeus vannamei تحت تیمارهای آزمایشی47جدول 4-9 میانگین طول کل لاروها (میلی‌متر) در پایان دوره پرورش47جدول 4-10 میانگین وزن تر لاروها (میلی‌گرم) درپایان دوره پرورش47جدول 4-11 میانگین درصد بازماندگی لاروها در برابر استرس شوری 50 قسمت در هزار48جدول 4-12 میانگین درصد بازماندگی لاروها در برابر استرس شوری 40 قسمت در هزار48جدول 4-13 میانگین درصد بازماندگی لاروها در برابر استرس شوری 20 قسمت در هزار49جدول 4-14 میانگین درصد بازماندگی لاروها در برابر استرس شوری 10 قسمت در هزار49جدول 4-15 میانگین درصد بازماندگی لاروها در برابر استرس دمای 50 درجه سانتی‌گراد49جدول 4-16 میانگین درصد بازماندگی لاروهادر برابر استرس دمایی 40 درجه سانتی ‌گراد50جدول 4-17 میانگین درصد بازماندگی لاروهادر برابر استرس دمایی 20 درجه سانتی ‌گراد50جدول 4-18 میانگین درصد بازماندگی لاروها در برابر استرس دمایی 10 درجه سانتی‌گراد
51
جدول 4-19 میانگین درصد بازماندگی لاروها در برابر استرس فرمالین 100 قسمت در میلیون
صفحهفهرست شکل ها7شکل 1-1 مراحل مختلف زندگی میگوها30شکل 3-1 دستگاه‌های اندازه گیری فاکتورهای فیزیکوشیمیایی آب و زیست سنجی31شکل 3-2 مواد غذایی مورد استفاده مولدین میگوی Litopenaeus vannamei به ترتیب از بالا و راست به چپ کرم پرتار Perinereis nuntia، ملالیس، جگر گاو و اسکوئید33شکل 3-3 وزن کشی مولدین میگوی Litopenaeus vannamei برای انتقال به مخازن آزمایشی34شکل 3-4 وزن کردن غذاها و آماده سازی آن‌ها برای مولدین میگوی Litopenaeus vannamei در هر وعده غذایی36شکل 3-5 آماده سازی مخازن لاروی، انتقال لاروها به مخازن و بررسی روزانه وضعیت لاروهای تولیدی مولدین میگوی Litopenaeus vannamei38شکل 3-6 غذاهای لاروی مورد استفاده در دوره پرورش لاروهای تولیدی از راست به چپ فلک آرتمیا، غذای M.C.F، جلبک کیتوسروس و ناپلی آرتمیا39شکل 3-7 تعویض آب روزانه لاروهای تولیدی مولدین میگوی Litopenaeus vannamei40شکل 3-8 اندازه گیری طول کل پست‌لاروهای تولیدی مولدین میگوی Litopenaeus vannamei برای بررسی رشد آن‌ها42شکل 3-9 آماده سازی تشت های محتوی آب با شوری های مختلف و انتقال لاروها به آن‌ها برای انجام تست استرس شوری

فصل اول
مقدمه و کلیات
1-1 مقدمه
رشد کنونی جمعيت جهان و نياز روزافزون به پروتئين، نيازمند راهکارهای بهينه در تامين این ماده غذایی است، در همين راستا فعاليت‌های شيلاتی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده و می‌تواند یکی از محورها و راهبردهای توليد پروتئين مورد نياز کشور باشد. افزایش توليد آبزیان مرهون افزایش توليد در زیر‌بخش آبزی‌پروری است (زارع و پورعاشوری، 1386)، در‌حالی که ميزان صيد آبزیان در طی دو دهه اخير تقریبا ثابت بوده و یا افزایش اندکی را نشان می‌دهد. به‌منظور پاسخگویی به تقاضای روز‌افزون مردم، آبزی‌پروری به‌عنوان یک شیوه مطمئن و قابل برنامه‌ریزی مورد توجه اکثر کشورهای جهان از جمله ایران قرار گرفته است. این صنعت به‌شکل ابتدایی آن از سابقه‌ای طولانی برخوردار بوده و در دهه‌های اخیر به‌طور چشم‌گیر گسترش یافته و توانسته جایگاه ویژه‌ای در برنامه های غذایی و اقتصادی به‌خود اختصاص دهد (عبداله بیگی و میرحیدری، 1387).
امروزه طیف وسیعی از جانوران و گیاهان آبزی در زمره آبزیان پرورشی قرار گرفته و هریک جایگاه ویژه‌ای در این صنعت رو به رشد به خود اختصاص داده‌اند (Rosenberry, 1997). در این میان سخت‌پوستان به‌ویژه میگوها از جایگاه بالایی برخوردار هستند. در حال حاضر بیش از 18 گونه میگو در نقاط مختلف جهان تکثیر و پرورش داده می‌شوند که از این میان یک گونه در آب شیرین و بقیه در آب شور پرورش می‌یابند (Tseng, 1988). ارزش و تقاضای بالای میگوی پنائیده در بازارهای جهانی سبب گسترش صنعت پرورشی این آبزیان شده است. اگرچه پرورش ميگو در جهان از سابقه‌ای نزدیک به 6 قرن برخوردار است اما سابقه پرورش علمی ميگو به دهه 1950، زمانی که تکثير ميگو به شکل تجاری گسترش یافت، باز می‌گردد. در حالی که تا سال 1975 ميلادی توليد ميگوی پرورشی در حدود 50 هزار تن بود با ارتقای فن‌آوری توليد بچه ميگو و غذا و بهبود کيفيت تجهيزات و تاسيسات پرورش ميگو و مدیریت مزارع، ميزان توليد ميگوی پرورشی در اوایل دهه 1990 به بيش از 700 هزار تن افزایش یافت و در قرن بيست‌ویکم از مرز یک ميليون تن گذشت.
ميگوي سفيد غربيLitopenaeus vannamei كه بومي آب‌هاي منطقه آمريكاي لاتين از پرو تا مكزيك مي‌باشد، به‌دليل برخورداري از امتيازات ويژه مورد توجه بسياري از كشورهاي شرق آسيا قرار گرفته و مقام نخست در بين گونه هاي پرورشي را كسب كرده است (اوجي فرد و همكاران، 1389). ضریب رشد مطلوب، درصد بازماندگی بالاتر در زمان تفریخ، تولید بهتر در شرایط پرورش متراکم، جفت‌گیری و تخم‌ریزی در محیط‌های پرورشی، نیاز کمتر به پروتئین در جیره غذایی و درصد بازماندگی بیشتر در برابر بیماری ها نسبت به ساير گونه‌ها از قبيل ببري سياه1 از دلایل برتری این گونه در شرایط پرورش مي‌باشد (Briggs, 2004).
تغذيه در آبزيان پرورشي از اهميت و جايگاه خاصي برخوردار است و ركن اصلي در صنعت آبزي‌پروري مي‌باشد. اهميت تغذيه آبزیان از تغذيه صحيح مولدين ماهي و ميگو شروع و تا زمان بازاري شدن و صيد آنان از مزارع آبزيان پرورشي ادامه پيدا مي‌كند. با‌توجه به اينكه در پرورش آبزيان حدود 50 درصد هزينه هاي پرورش مربوط به تغذيه مي‌باشد، لذا تغذيه تاثير بسيار زيادي بر اقتصاد آبزي‌پروري دارد و سودآوری پرورش آبزیان نیازمند دقت جدی در مراحل غذادهی و استفاده از غذاهای با کیفیت و با کارایی مناسب است (سوداگر و همکاران، 1386). تغذيه تاثير مستقيم بر رشد و كيفيت لاشه آبزيان پرورشي دارد و تغذيه مناسب آبزيان پرورشي را در برابر بيماري‌ها مقاوم مي‌سازد. نبود تغذيه مناسب و عدم مديريت صحيح تغذيه در مزارع باعث ضرر و زيان جدي مزارع پرورش آبزيان مي‌شود. هنوز پرورش مراحل لاروي گونه‌هاي مختلفی از آبزیان مثل نرمتنان و سخت‌پوستان، به‌میزان زیادي به غذاهاي زنده وابسته می‌باشد (Boeing, 2006). Fegan (2005) گزارش نمود که حذف کامل منابع غذایی طبیعی و استفاده از غذاهاي مصنوعی به‌جاي آن تاکنون میسر نگردیده است.
محققان آبزی‌پروری در صنعت پرورش میگو همواره به‌دنبال راهکارهایی برای افزایش راندمان تولید پست‌لارو دارای قابلیت رشد و بازماندگی بالا و دستیابی به محصولاتی با کیفیت و ارزش غذایی مناسب و در نهایت بازار‌پسند و دارای صرفه اقتصادی هستند. در‌خصوص میگوی سفید غربی نیز اهمیت نیاز به پست‌لارو با کیفیت بالا جهت معرفی به مزارع پرورشی با‌توجه به ارزش اقتصادی این گونه در آبزی‌پروری روز به روز افزایش می‌یابد. برای این منظور، قابلیت دسترسی به غذای مناسب برای تغذیه مولدین بسیار مهم است که بتواند سلامتی و رشد را در مراحل نوزادی لاروهای تولید شده تضمین نماید. در واقع می‌توان گفت برای دستیابی به لاروهای با کیفیت بالا و سالم، داشتن مولدینی با بهترین کیفیت لازم است. داشتن مولدینی سالم با قدرت باروری بالا و با وزن مناسب و آماده تولید‌مثل، مستلزم شرایط بهینه نگهداری و تغذیه مناسب می‌باشد. یک جیره غذایی به منظور فراهم نمودن بازماندگی و رشد مطلوب لاروها باید به میزان زیادي قابل هضم و جذب بوده و از نظر مواد مغذي با غذاي زنده قابل رقابت و از خواص فیزیکی مناسب مثل پایداري در آب و شناوري مطلوب برخوردار باشد (سیستانی، 1390).
عوامل متعددی بر کیفیت لاروهای تولیدی در مراکز تکثیر موثر میباشند که از جمله آن می‌توان به وزن مولدین، سابقه ژنتیکی، شرایط نگهداری و پرورش و نوع غذای مورد استفاده برای مولدین اشاره نمود. تغذیه شدن مولدین با غذاهایی با درصد پروتئین بالا و با کیفیت نظیر غذاهای طبیعی و تازه در مقایسه با غذاهای فرموله، در کیفیت پست‌لاروهای تولید شده بسیار با اهمیت است. یکی از غذاهایی که در رشد و رسیدگی جنسی مولدین میگو نقش اساسی دارد کرم پرتار Perinereis nuntia می‌باشد که منبع عظیمیاز اسیدهای چرب غیر‌اشباع بلند زنجیر (HUFA) از جمله آراشیدونیک‌اسید (Meunpol et al., 2005) و انواع هورمون‌ها از جمله پروستاگلاندین‌ها می‌باشد که در تحریک رسیدگی تخمدان میگو تاثیر زیادی دارد (Poltana et al., 2005). کرم پرتار Perinereis nuntia دارای مقادیر زیادی از PGF2 الفا می‌باشد که نقش تحریکی در رسیدگی تخمدان میگو و تسریع روند رشد و توسعه گنادی آن دارد و در حال حاضر در اکثر کارگاه‌های تکثیر میگو در دنیا حداقل در یکی از مراحل نهایی تغذیه مولدین استفاده می‌شود (آزور و همکاران، 1389). کرم پرتار Perinereis nuntia از خانواده مهم کرم‌های دریایی Nereidae است که جنس هایی مانند Nereis و Perinereis در این خانواده قرار دارند. به‌طور عموم به آن‌ها کرم دریایی (Marine worm)، کرم ماسه ای (Sand worm)،Ragworm ، Nereid worm و غیره اطلاق می‌شود (سالارزاده، 1387). جنس پری نرئیس (Perinereis) متعلق به شاخه Annelidae زیر شاخه Cheliceriformes، کلاس Polychaeta، راسته Phyllodocia، خانواده Nereidae و زیر خانواده Nereidinae می‌باشد (Hardege, 1992). از سال 1993 بعضی از محققین نام خانواده را در این تقسیم‌بندی از Nereidae به Nereididae تغییر داده‌اند (Bakken and Wilson, 2005 ؛and Glasby, 1993 Wilson).
کرم های پرتار از دیر باز برای بشر حائز اهمیت بوده‌اند و فراوان‌ترین گروه از جانوران کفزی مناطق جزر‌و‌مدی و عمیق دریاها می‌باشند که تاثیر به‌سزایی در تغذیه آبزیان این مناطق دارند. به‌عنوان منبع غذایی، دوره زندگی این کرم‌ها کوتاه بوده ولی تولیدات ثانویه بالایی در محیط دارند و نقش اساسی در زنجیره غذایی ایفا می‌کنند به قسمی که لاروها و بالغین آن‌ها به‌عنوان غذای مناسبی جهت تغذیه بسیاری از گونه‌های ماهیان اقتصادی محسوب می‌شوند (دریا، 1393). تجربيات فراوان داخلي و خارجي نشان از اهميت استفاده از كرم‌های نرييس و پری‌نرئیس در مولد‌سازي ميگوي سفيد هندي2 و سفید غربی به‌عنوان دو گونه عمده ميگوي پرورشي كشور ایران دارد، به‌طوري كه عدم دستيابي به اين كرم محدوديت زيادي را در توليد مولد و بچه ميگو به‌وجود مي‌آورد (سالارزاده، 1387).
مطالعه انجام شده در مورد تاثیر تغذیه با کرم پرتار Perinereis nuntia در رسیدگی جنسی میگوهای سفید هندی پرورشی Penaeus indicus نشان داد که میزان رشد، هماوری و درصد تفریخ در میگوهایی که با کرم پرتار تغذیه شده بودند نسبت به گروه شاهد بیشتر بود (سالارزاده، 1387). همچنین مطالعات نشان داده است که کرم‌های پرتار علاوه بر اسیدهای چرب غیر‌اشباع بلند زنجیره (HUFA)، دارای چندین نوع هورمون از جمله پروستاگلاندین می‌باشند که بر اساس بررسی‌های انجام شده در گونه Perinereis nuntia، بیشترین میزان این پروستاگلاندین‌ها PGF2 آلفا است (Poltana et al., 2005). سالارزاده (1387) گزارش نمود که این هورمون باعث تحریک رسیدگی تخمدان میگوی سفید هندی می‌گردد.
در مطالعه حاضر سعی بر این است که روند رشد، میزان مقاومت به استرس‌های محیطی و همچنین درصد زنده‌مانی در عبور از مراحل مختلف لاروی بین لاروهای به‌دست آمده از مولدین تغذیه شده با کرم پرتار Perinereis nuntia و مولدین تغذیه شده با غذای فاقد کرم پرتار (غذای متداول مولدین) مورد مقایسه و بررسی قرار گیرد. در واقع هدف از انجام این تحقیق در مرحله اول بررسی تفاوت بین لاروهای تولید شده از مولدین تغذیه شده با غذای متداول و مولدین تغذیه شده با غذای حاوی کرم پرتار Perinereis nuntia می‌باشد. در مرحله بعدی با‌توجه به هزینه بر بودن استفاده با درصد بالا از کرم پرتار در تغذیه مولدین، تاثیر استفاده از درصدهای پایین‌تر این کرم در روند رسیدگی جنسی مولدین، میزان تفریخ تخم‌ها و همچنین رشد، مقاومت به استرس‌های محیطی و بازماندگی در عبور از مراحل مختلف لاروی مورد بررسی قرار می‌گیرد.
در این راستا سوالات اصلی تحقیق عبارتند از:
– بازماندگی لاروهای حاصل از مولدین میگوی سفید غربی تغذیه شده با 8 و 12% از کرم پرتار Perinereis nuntia در عبور از مراحل مختلف لاروی نسبت به لاروهای تولیدی از مولدین تغذیه شده با غذای متداول مولدین چگونه خواهد بود؟
– شاخص‌های رشد لاروهای حاصل از مولدین میگوی سفید غربی که از 8 و 12% کرم پرتار Perinereis nuntia تغذیه نموده‌اند نسبت به لاروهای تولیدی از مولدین تغذیه شده با غذای متداول مولدین چگونه خواهد بود؟
– مقاومت به استرس‌های محیطی در لاروهای حاصل از مولدین میگوی سفید غربی که از 8 و 12% کرم پرتار Perinereis nuntia تغذیه نموده‌اند نسبت به لاروهای تولیدی از مولدین تغذیه شده با غذای متداول مولدین چگونه خواهد بود؟
1-1-1 اهداف و فرضیات
اهداف این تحقیق شامل:
– بررسی بازماندگی لاروهای حاصل از مولدین میگوی سفید غربی تغذیه شده با 8 و 12% کرم پرتار Perinereis nuntia در عبور از مراحل مختلف لاروی نسبت به لاروهای تولیدی از مولدین تغذیه شده با غذای متداول مولدین.
– بررسی شاخص‌های رشد لاروهای حاصل از مولدین میگوی سفید غربی که از 8 و 12% کرم پرتار Perinereis nuntia تغذیه نموده‌اند نسبت به لاروهای تولیدی از مولدین تغذیه شده با غذای متداول مولدین.
– بررسی مقاومت به استرس‌های محیطی در لاروهای حاصل از مولدین میگوی سفید غربی که از 8 و 12% کرم پرتار Perinereis nuntia تغذیه نموده‌اند نسبت به لاروهای تولیدی از مولدین تغذیه شده با غذای متداول مولدین.
فرضیات تحقیق بشرح زیر میباشند:
– بازماندگی لاروهای حاصل از مولدین میگوی سفید غربی تغذیه شده با 8 و 12% کرم پرتار Perinereis nuntia در عبور از مراحل مختلف لاروی نسبت به لاروهای تولیدی از مولدین تغذیه شده با غذای متداول بیشتر خواهد بود.
– شاخص‌های رشد لاروهای حاصل از مولدین میگوی سفید غربی که از 8 و 12% کرم پرتار Perinereis nuntia تغذیه نموده‌اند نسبت به لاروهای تولیدی از مولدین تغذیه شده با غذای متداول بهتر خواهد بود.
– مقاومت به استرس‌های محیطی در لاروهای حاصل از مولدین میگوی سفید غربی که از 8 و 12% کرم پرتار Perinereis nuntia تغذیه نموده‌اند نسبت به لاروهای تولیدی از مولدین تغذیه شده با غذای متداول بیشتر خواهد بود.
1-1-2 جنبه نوآوری تحقیق
با‌توجه به رشد روزافزون صنعت آبزی‌پروری نیاز است که تلاش هایی برای پیشرفت این صنعت در ایران به‌خصوص در بنادر که قطب آبزی‌پروری کشور محسوب میشوند به عمل آید تا محصولاتی با کیفیت‌تر و بازار پسندتر به جامعه ارائه شود. با‌توجه به اینکه تاکنون رشد، بازماندگی و مقاومت به استرس از ابتدایی‌ترین تا انتهایی‌ترین مرحله لاروی میگوی سفید غربی که از مولدین تغذیه شده با کرم پرتار Perinereis nuntia تولید شده‌اند مورد بررسی قرار نگرفته است در تحقیق حاضر بدین مهم پرداخته می‌شود.
1-2 کلیات
1-2-1 پراكندگي ميگوها و مناطق زيست
ميگوها گسترش جهاني داشته و در درياها،‌ آب‌هاي شور و شيرين از نواحي استوایي تا مناطق قطبي يافت مي‌شوند. اكثر گونه هاي دريایي در آب‌هاي كم عمق، يا نيمه عميق و عموما ‌به‌صورت دسته جمعي زندگي مي‌كنند. روزها در بستر و زير رسوبات كف دريا مخفي شده و شب‌ها براي شكار طعمه از پناهگاه خارج مي‌شوند. به‌همين دليل صيادان در بيشتر مناطق دنيا شب هنگام جهت صيد ميگو به دريا مي‌روند. از نقطه نظر مكان زيست سه گروه ميگو وجود دارد:
1- گونه‌هاي موجود در آب سرد و شور که ارقام عمده صيد اين نوع ميگوها عمدتا مربوط به توليد ميگوي اروپا است و در نواحي آلاسكا،‌ كانادا،‌ شمال ژاپن،‌ آمريكا، ‌اروپای شمالي و غيره صيد مي‌شوند.
2- گونه‌هاي موجود در آب گرم و شور يا ميگوهاي حاره اي كه بخش اعظم ميگوها را تشكيل مي‌دهند اين نوع ميگوها در آب‌هاي ساحلي خليج فارس، بخش جنوبي ايالات متحده آمريكا سواحل غربي آفريقا، ‌آمريكاي مركزي و نواحي شرقي و غربي سواحل آمريكاي جنوبي و آسيای جنوب شرقي يافت مي‌شوند.
3- گونه‌هاي موجود در آب شيرين كه اكثرا از رودخانه‌ها و درياچه‌ها به نواحي استوایي و گرمسيري مي‌آيند،‌ غالبا در همين نواحي رشد كرده و بزرگ مي‌شوند، ‌و درتجارت جهاني از اهميت چنداني برخوردار نمي‌باشند.
1-2-2 طبقه بندی ميگوهای پنائیده
سخت‌پوستان، بزرگترین رده از شاخه بندپایان بوده که بیش از 42 هزار گونه در آن جای دارند. خانواده پنائیده، بزرگترین خانواده سخت‌پوستان هستند که در این خانواده، 12 جنس قرار دارند که80% آن‌ها از نظر تجاری مهم هستند. در زیر جایگاه میگوهای خانواده پنائیده در رده بندی جانوری نیز آورده شده است ( Wyban and Sweeney, 1991).
Phylum: Arthropoda
Sub phylum: Crustacea
Class: Malacostraca
Sub class: Eumalacostraca
Super order: Eucaridae
Order: Decapoda
Sub order: Natantia
Infra order: Penaeidea
Super family: Penaeoidea
Family: Penaeidae
Genus: Penaeus
1-2-3 چرخه زندگی میگو
چرخه زندگی میگو شامل مراحل تخم، لارو (ناپلیوس، پروتوزوآ، مایسیس)، پست‌لارو، میگوی جوان و میگوی بالغ می‌باشد (شکوری، 1373).
شکل 1-1 مراحل مختلف زندگی میگوها (Wyban and Sweeney, 1991)
1-2-4 تخم‌ریزی
فرآیند تخم‌ریزی معمولا در چند دقیقه و عمدتا در ساعات 22 تا 24 انجام می‌شود. قبل از شروع به تخم‌ریزی، میگوی ماده در کف تانک تخم‌ریزی قرار گرفته و استراحت می‌کند. پس از آن با یک حرکت آرام به سمت بالا شنا می‌کند و همزمان قسمت تنه را خم می‌کند و در حین شنای آرام، تخمک ها را در محیط آب رها می‌کند. همزمان با رها‌سازی تخمک ها در آب و با حرکت پاهای شنای خود، تخمک‌ها و اسپرم ها را به‌سرعت با هم مخلوط می‌کند. لقاح خارجی است و در محیط آب انجام می‌شد (نیامیمندی و همکاران، 1388). اما در جهت افزایش درصد لقاح، میگو با استفاده از پاهای قدم‌زن، اقدام به ایجاد یک محیط تقریبا بسته تحت عنوان اطاقک لقاح3 می‌نماید. اسپرماتوزئیدهای خارج شده از اسپرماتوفور و تخمک‌ها وارد این محفظه شده و قبل از اینکه در محیط آب پراکنده شوند، لقاح رخ می‌دهد.
1-2-4-1 انکوباسیون تخم
پوشش ژله‌ای اطراف تخم در مدت 40-30 دقیقه بعد از تخم‌ریزی ناپدید می‌شود و تخم شکل کروی به‌خود می‌گیرد. در این زمان سلول جنینی شروع به اولین تقسیم می‌نماید. 2 تا 30/2 ساعت بعد از تخم‌ریزی در اطراف جنین یک غشای تکامل یافته ایجاد می‌گردد. زمان تخم گشایی 14-12 ساعت بعد از تخم‌ریزی است. اولین مرحله لاروی پس از خروج تخم تحت عنوان ناپلیوس1 نامیده می‌شود (شکوری، 1373).
1-2-5 مراحل لاروی
1-2-5-1 مرحله ناپلیوس
اولین مرحله لاروی بعد از تخم‌گشایی ناپلیوس نام دارد که خود شامل شش زیر مرحله است در این مرحله لارو پنج مرحله پوست‌اندازی دارد و بعد از پوست‌اندازی ششم وارد مرحله بعدی لاروی می‌شود. اندازه ناپلیوس‌ها بین 32/0-28/0 میلی‌متر است و بدن آن‌ها یک قطعه‌ای است. ناپلی‌ها دارای سه زوج زائده است زوج اول جلوی دهان قرار دارد و بعدا تبدیل به آنتنول می‌شود. زوج دوم در کنار دهان قرار دارد و در حیوان بالغ تبدیل به آنتن می‌شود. زوج سوم زوائد که تبدیل به آرواره‌های پایینی می‌شود (Wyban and Sweeney, 1991). ناپلیوس بعد از خروج از تخم به مدت 4-3 دقیقه ساکن است سپس به‌صورت پراکنده حرکاتی از خود نشان می‌دهد. بعد از 20 دقیقه حرکات آن تند می‌شود و نسبت به نور واکنش نشان می‌دهد. ناپلیوس فاقد حفره دهانی و مخرج است و برای تغذیه از باقی‌مانده زرده استفاده می‌کند. در زیرمرحله‌های ناپلی، پوست‌اندازی مکرر و افزایش طول، افزایش تعداد مویچه‌ها بر روی اندام، افزایش دوشاخه شدن قسمت انتهایی و تکامل زوائد شکمیصورت می‌گیرد. در پایان این مرحله طول ناپلی تقریبا 500 میکرون است. پوست‌اندازی ششم و ورود به مرحله بعدی یعنی پروتوزوآ 36-30 ساعت بعد صورت می‌گیرد. در پایان این مرحله تعداد زوائد لارو به هفت زوج می‌رسد (شکوری، 1373).
1-2-5-2 مرحله پروتوزوآ
در این مرحله سه بار پوست‌اندازی می‌کند. بعد از پوست‌اندازی سوم که حدودا 6 روز به‌طول می‌انجامد لارو از این مرحله عبور می‌کند. یکی از مهم‌ترین مسائل مورد توجه در این مرحله، شروع تغذیه میگو است رفتار شنای میگو دچار تغییراتی می‌شود و میگو شنای ممتد پیدا می‌کند و بدین وسیله به جستجوی غذا می‌پردازد. نوزاد میگو در این مرحله قادر است از ذرات غذایی معلق و پلانکتون‌های موجود در آب که اندازه آن‌ها بین 30-3 میکرون است، تغذیه کند (نیامیمندی و همکاران، 1388). اولین مرحله پروتوزوآ که 1 Z نام دارد، فاقد چشم مرکب است و در خاتمه مرحله1Z، چشم مرکب پدیدار می‌شود. همچنین در این مرحله نیمه انتهایی بدن که بعدا به بخش شکم تبدیل خواهد شد، به‌صورت 6 قطعه‌ای، کاملا دراز، استوانه‌ای و باریک است و فاقد پوسته سخت خارجی می‌باشد. تلسون در این مرحله کاملا رشد کرده و بدن قابل تفکیک به دو بخش اصلی است. در مرحله2 Z چشم ها کاملا برجسته می‌شود و بر روی پایه‌های چشمیقابل تشخیص است. روستروم رشد می‌کند که در قسمت جلوی کاراپاس قابل مشاهده است (Tabb et al., 1972).
1-2-5-3 مایسیس
نوزاد میگو پس از پوست‌اندازی نهم خود وارد این مرحله می‌شود. در این مرحله نوزاد میگو کم‌کم حرکت به سمت کف و بستر را شروع می‌کند. در محیط طبیعی مایسیس از زئوپلانکتون‌ها تغذیه می‌کند. این مرحله دارای سه زیرمرحله است و حدودا سه روز به طول می‌انجامد. در آخرین زیرمرحله پاهای شنا کاملا رشد یافته و بند‌بند می‌شود و گاهی لاروها در این مرحله کاملا در بستر ساکن می‌شوند (شکوری، 1373).
1-2-5-4 مرحله پست‌لاروی (پس نوزادی)
نوزاد میگو در این مرحله به شکل موجود بالغ است. اگر چه هنوز اندازه آن کوچک است مرحله پلانکتونی چرخه زندگی آن به اتمام رسیده است و طی حرکات مهاجرتی خود به آب‌های کم عمق ساحلی رسیده است. از غذاهای جانوری مانند روتیفر، ناپلی آرتمیا و سایر پلانکتون‌های جانوری استفاده می‌کند. تعیین مراحل پست‌لاروی براساس روزهایی که نوزاد میگو در این مرحله سپری می‌کند، تعیین می‌شود. نوزاد پست‌لارو قابلیت تحمل شرایط نامناسب محیطی را دارد و به همین دلیل نوسانات شوری و دما موجود در زیستگاه های ساحلی را به راحتی پشت سر می‌گذارد. در ادامه مراحل تکاملی و زمانی که بچه میگو کاملا به والدین خود شبیه شد، وارد مرحله جوانی می‌شود (Kong and Wiliam, 1988). در این مرحله بچه میگوها به‌صورت توده‌های بزرگ، حرکت به سمت دهانه خورها و خلیج را شروع کرده و به سمت مناطق عمیق تر بر‌می‌گردند. در انتهای این مسیر مهاجرتی میگوها به مرحله پیش بلوغ می‌رسند. در مرحله جوانی فرمول دندانی روستروم کامل می‌شود و بچه میگو تمام خصوصیات میگوی بالغ به غیر از اندام های تناسلی را دارد و میگوی بالغ پس از جفت‌گیری و تخم‌ریزی مناطق عمیق یک چرخه جدید زیستی را پایه‌گذاری می‌کند. بقیه مراحل زندگی میگو در این مناطق سپری می‌شود.
1-2-5-5 سایر مراحل زندگی
به دنبال مرحله پست‌لاروی مرحله نوجوانی آغاز می‌گردد. میگوهای نوجوان یا به عبارتی بچه میگو‌ها کاملا کفزی می‌باشند و از مواد‌غذایی با منشا جانوری، نظیر لارو ماهیان، سخت‌پوستان و نرمتنان کوچک و غیره تغذیه نمایند. معمولا میگوهای پنائیده از مرحله 6PL کاملا کفزی هستند. بر طبق نظر Motoh (1981) با کامل شدن دستگاه آبششی عنوان میگوی نوجوان را می‌توان به‌کار گرفت. در صورت مناسب بودن شرایط، میگوهای نوجوان رشد نموده و اندام‌های مختلف، شکل معمول خود را می‌یابند. ظهور اندام‌های تناسلی خارجی مشخصه ورود میگو به مرحله بلوغ اولیه (Adolscent) است که ممکن است تا چهار ماه به طول انجامد.
پس از این دوره، شروع رشد و توسعه غدد تناسلی معرف ورود میگو به مرحله پیش از بلوغ (Subadult) می‌باشند. در این مرحله نرهایی که غدد تناسلی آن‌ها رسیده است و آمادگی جفت‌گیری را دارند با ماده‌هایی که تخمدان‌های آن‌ها رسیده و یا هنوز نارس می‌باشند، جفت‌گیری می‌کنند. مرحله بلوغ (Adult) مرحله‌ای است که میگو آمادگی کامل را برای تولید مثل دارد (Tseng, 1989)، لذا برای نرها بلوغ هنگامی روی می‌دهد که با جانور ماده جفت‌گیری می‌کنند اما برای ماده‌ها بلوغ با تخم‌ریزی همزمان است.
1-2-6 دستگاه تولید مثل
در بیشتر گونه‌ها، جنس نر و ماده از هم جدا هستند. در خانواده پنائیده، همه میگوها از ابتدا جنسیت مشخصی دارند. دستگاه تولید‌مثل ماده شامل تخمدان‌ها، مجرای تخمک‌بر، منفذ و قسمت خارجی دستگاه تناسلی یا تلیکوم می‌باشد. بر اساس شکل تلیکوم، میگوهای پنائیده به دو گروه تلیکوم باز و تلیکوم بسته تقسیم می‌شوند. وظیفه تلیکوم نگهداری اسپرماتوفورهایی است که حین عمل جفت‌گیری از میگوی نر به میگوی ماده منتقل شده است. دستگاه تولید مثل نر شامل یک جفت بیضه، لوله های اسپرم بر، آمپول انتهایی و قسمت خارجی دستگاه تناسلی یا پتاسما می‌باشد (نیامیمندی و همکاران، 1388) .
1-2-7 اهميت آبزي پروري
آبزي‌پروري علم پرورش انواع آبزيان شامل ماهيان، دوزيستان، سخت‌پوستان و گياهان آبزي تحت شرايط كنترل شده مي‌باشد و پرورش ماهي شاخه‌اي از اين علم است (Swetha et al., 2011). در‌واقع آبزی‌پروری عبارت از پرورش انواع مختلف آبزیان جانوری و گیاهی در محیط های آبی می‌باشد. به‌طور کلی می‌توان گفت که آبزی‌پروری شامل پرورش و تولید انواع آبزیان خوراکی، زینتی، دارویی و صنعتی در آب‌های شور، نیمه شور، و شیرین است. معمولا به پرورش آبزیان در آب دریا آبزی‌پروری دریایی گفته می‌شود.
آبزی‌پروری یکی از ساده ترین و اقتصادی ترین راه‌ های تولید پروتئین حیوانی است، زیرا می‌دانیم که به رغم وجود آب کافی در برخی از مناطق کشور، کیفیت زمین و خاک به گونه ای است که برای کشاورزی مناسب نیست. بهره‌گیری از بسیاری از این زمین‌ها، برای آبزی‌پروری، عملی است. میزان تبدیل غذا به گوشت در آبزیان به مراتب بیشتر از سایر جانوران پرورشی است. آبزیان پرورشی جزء جانوران خونسرد هستند که درجه حرارت بدن آن‌ها تابع گرمای محیط است و برخلاف پرندگان و پستانداران، نیازی به صرف انرژی برای ثابت نگه‌داشتن درجه حرارت بدن خود ندارند. در واقع آبزیان در مقایسه با دام و طیور، مقدار بیشتری غذای مصرفی خود را می‌توانند تبدیل به گوشت کنند. برخی از آبزیان پرورشی می‌توانند برای تامین نیازهای غذایی خود از مواد آلی پوسیده، مازاد غذایی انسان، و از همه مهم‌تر، تک سلولی‌های گیاهی و جانوران ریز آبی استفاده کنند. تولید تک سلولی‌های گیاهی (فیتوپلانکتون ها)، و جانوران ریز آبی (زئوپلانکتون ها) به راحتی از طریق دادن کود حیوانی یا کود آلی به آب انجام می‌گیرد (Jones et al., 1997).
بسیاری از منابع غذایی که در حال حاضر، به دلایلی نمی‌توانند مورد مصرف غذایی آبزیان یک منطقه قرار گیرند، می‌توانند برای تولید برخی از آبزیان پرورشی مصرف شوند. برای مثال از پلانکتون‌های گیاهی مناطق جزر‌و‌مدی دریاهای جنوب می‌توان برای پرورش انواع مناسب صدف‌های پرورشی استفاده کرد. در بسیاری از موارد در پرورش آبزیان، می‌توان از آب به‌صورت عبوری استفاده کرد، بدون اینکه افت چشم‌گیری در میزان آن ایجاد شود. برای مثال برای پرورش انواع ماهی‌های سرد آبی مثل ماهی قزل آلا، از آب به‌صورت عبوری استفاده می‌شود و پس از گذشتن از کانال‌‌های پرورشی، می‌توان از آن برای کشاورزی استفاده کرد. بدیهی است که چنین آبی، با‌توجه به مواد غذایی که از طریق مواد دفعی ماهی‌ها به آن افزوده می‌شود، و یا مازاد مواد غذایی آن، برای کشاورزی مناسب‌تر است، اگر چه ممکن است برای مصارف انسانی و یا صنعتی نامناسب بوده و نیاز به پالایش داشته باشد.
میزان بهره‌برداری از آبزیان پرورشی در واحد سطح معمولا از تولیدات کشاورزی بیشتر است. در هر هکتار استخر آبزیان گرم آبی با‌توجه به مدیریت مناسب می‌توان سالانه سه تا شش تن برداشت نمود. برای ماهیان سرد‌آبی این مقدار ممکن است 10 تا 15 کیلوگرم در متر مربع باشد. پروتئین آبزیان در مقایسه با سایر پروتئین‌های حیوانی، پر ارزش‌تر، مفید‌تر و قابل هضم‌تر است. بسیاری از منابع آبی وجود دارند که بلا‌استفاده مانده‌اند و از آن‌ها می‌توان برای تولید ماهی یا سایر آبزیان استفاده کرد، بدون اینکه تغییر کمی یا کیفی چشم‌گیری در آن‌ها به‌وجود آید (Halwart, 2005). در سطح کشور به‌خصوص در استان‌های شمالی تعداد آبگیرهایی که از آن‌ها استفاده‌های غیر از برداشت آب برای کشاورزی صورت نمی‌گیرد فراوان‌اند.
تولید و تامین قسمتی از نیازهای پروتئینی، بازسازی و افزایش ذخایر آبزیان ارزشمند دریایی و رودخانه ای، معرفی و آوردن گونه‌های مناسب پرورشی از سایر کشورها و یا نقل وانتقال گونه‌های موجود از محلی به محل دیگر برای پرورش، تولید ماهی و سایر آبزیان برای نگهداری در آکواریوم، تولید غذای زنده برای آبزیان پرورشی با ارزش از اهداف آبزی‌پروری می‌باشند. بنابراين براي پاسخگويي به تقاضاي روز‌افزون نيازمند توجه به آبزي‌پروري و توليد ماهي در شرايط كنترل شده مي‌باشيم ( Naessens et al., 1997).
جامعه جهاني از بعد ديگري نيز به اهميت توليد و مصرف آبزيان پي برده و آن بحث كيفيت مناسب ماهي نسبت به ساير فراورده‌هاست. ماهي موجودي خونسرد است كه از اين لحاظ داراي كمترين عوامل بيماري‌زاي مشترك با انسان مي‌باشد، به‌هيمن دليل و نيز ساير مزاياي موجود از شعار ماهي غذاي سلامتي به‌عنوان يك شعار جهاني استفاده مي‌شود. لذا گرايش شديدي در ارتباط با مصرف آبزيان در جامعه جهاني ديده مي‌شود كه مي‌بايست همگام با آن توليد را نيز افزايش داد (بابا مخیر، 1389). جايگاه ويژه پروتئين و چربي آبزيان در تغذيه و سلامت انسان، نگرش عميقي را به موضوع آبزيان به‌وجود آورده است. تغذيه در آبزي‌پروري از اهميت زيادي برخوردار است چون نزديك به 60% از هزينه هاي توليد آبزيان را تشكيل مي‌دهد (آذری تاکامی، 1383).
آبزی‌پروری در جهان به‌شدت تحت تاثیر تولید در منطقه آسیا و اقیانوس آرام قرار دارد. تولید آبزیان در ایران رو به افزایش است (آذری و همکاران، 1391) به‌طوری که از 3219 تن در سال 1978 به 207353 تن در سال 2009 رسیده است. که از این مقدار در سال 2009، 5128 تن مربوط به میگو است (Fao, 2010). صنعت صید و صیادی به حداكثر ظرفیت تولید رسیده و پاسخگوی تقاضای جمعیت رو به افزایش جهانی نمی‌باشد. صاحب نظران علوم بهره‌برداری از ذخایر آبزی به این نتیجه رسیده‌اند كه تنها راه افزایش تولیدات شیلاتی و توسعه پایدار صنعت تكثیر‌و‌پرورش آبزیان می‌باشد همچنین از اهداف اصلی توسعه پرورش آبزیان به‌ویژه میگو می‌توان تامین نیاز جامعه نسبت به این منبع ارزشمند پروتئینی دانست ( آذری و همکاران، 1391).
جمعیت جهان رو به ازدیاد است و هر روز نیازمند غذای بیشتری برای همه اقشار مختلف مردم جهان هستیم. غذای بیشتر و با کیفیت‌تر نیازمند برنامه‌ریزی دقیق‌تر و استفاده بهینه از منابع طبیعی موجود است. این موضوع هم اکنون به‌عنوان بحث علمیاکثر مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی جهان قرار دارد که چگونه می‌توان غذای کافی برای جمعیت جهانی را در آینده نزدیک تامین کرد (Fao,



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید